ประวัติความเป็นมา

เมื่อปี พ.ศ.2480 ประชาชนเผ่าขมุได้อพยพย้ายถิ่นมาจากถิ่นอื่น ซึ่งไม่มีหลักฐานปรากฎแน่ชัดว่ามาจากถิ่นใด โดยมาตั้งบ้านเรือนอาศัยอยู่ จำนวน 9 หลังคาเรือน และเลี้ยงชีพด้วยการทำไร่ข้าว หาของป่า และล่าสัตว์

ต่อมาปี พ.ศ.2516 มีขบวนการผู้ก่อการร้ายคอมมิวนิสต์ (ผกค.) ในพื้นที่ ทางราชการจึงย้ายราษฎรไปอยู่ที่บ้านน้ำปาน ตามนโยบายปราบปราม ผกค. และเมื่อเหตุการณ์สงบลง จึงย้ายราษฎรกลับถิ่นฐานเดิม

ปี พ.ศ.2526 ราษฎรในหมู่บ้านได้ชักชวนญาติพี่น้องอพยพย้ายถิ่นเข้ามาตั้งถิ่นฐานเพิ่มมากขึ้น ซึ่งพื้นที่ตั้งอยู่บริเวณลำน้ำห้วยเลา จึงได้ตั้งชื่อหมู่บ้านตามชื่อลำน้ำว่า “บ้านห้วยเลา” โดยอพยพย้ายถิ่นมาจากบ้านน้ำหลุ บ้านสบพางตำบลชนแดน อำเภอสองแคว จังหวัดน่าน, บ้านทุ่งเป็ด บ้านปางพัด สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว

อาณาเขต

ทิศเหนือ           ติดต่อ   สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว

ทิศใต้             ติดต่อ   บ้านน้ำหลุ

ทิศตะวันออก      ติดต่อ   บ้านใหม่ชายแดน

ทิศตะวันตก       ติดต่อ   บ้านห้วยแกลบ

การคมนาคม  

ระยะทางจากบ้านห้วยเลาถึงอำเภอสองแคว 20 กิโลเมตร เป็นถนนลาดยาง 13 กิโลเมตร ถนนคอนกรีต 1.3 กิโลเมตร ถนนลูกรัง 5.7 กิโลเมตร ระยะทางถึงจังหวัดน่าน 97 กิโลเมตร

จำนวนประชากร / หลังคาเรือน

ประชากรเป็นชาวไทยภูเขาเผ่าขมุ มีจำนวน 313 คน เป็นชาย 173 คน หญิง 140 คน

ศาสนา / ภาษาที่ใช้

ประชากรส่วนใหญ่นับถือศาสนาพุทธ  ภาษาที่ใช้ในชีวิตประจำวัน คือ ภาษาขมุ และภาษาพื้นเมือง (คำเมือง)

การประกอบอาชีพ/รายได้เฉลี่ย

ประชากรส่วนใหญ่ประกอบอาชีพเกษตรกรรม ทำนา ทำไร่ ทำสวน เลี้ยงสัตว์ ค้าขาย และรับจ้าง รายได้เฉลี่ยประมาณครัวเรือนละ 24,666 บาท/ปี

การบริการของรัฐ

สถานบริการสาธารณสุขที่ใกล้ที่สุด คือ สถานีอนามัยตำบลชนแดน บ้านวังเสา ห่างจากหมู่บ้าน 9 กิโลเมตร

โรงเรียนมัธยมที่ใกล้เคียง คือ โรงเรียนบรรณโสภิษฐ์ ห่างจากหมู่บ้าน 10 กิโลเมตร

ผู้นำหมู่บ้าน

กำนัน              นายมินทร์         เสารางทอย

ผู้ใหญ่บ้าน         นายเดช           บุรวัตรนุกุล

ผู้นำตามธรรมชาติ นายแขวง          ขัติยะ

หมู่บ้านใกล้เคียง

บ้านห้วยแกลบ หมู่ที่ 4 ตำบลชนแดน อำเภอสองแคว จังหวัดน่าน อยู่ห่างจากโรงเรียน ประมาณ 10 กิโลเมตร มีประชากร 364 คน เป็นชาวไทยภูเขาเผ่าขมุ นับถือศาสนาพุทธ และนับถือผี  ส่วนใหญ่ประกอบอาชีพทำไร่และหาของป่า รายได้เฉลี่ยประมาณครัวเรือนละ 22,011 บาท/ปี ผู้นำหมู่บ้าน ชื่อ นายสนิท  พงษ์ชนะปรีชา

บ้านใหม่ชายแดน หมู่ที่ 9 ตำบลชนแดน อำเภอสองแคว จังหวัดน่าน อยู่ห่างจากโรงเรียน ประมาณ 8 กิโลเมตร มีประชากร 197 คน เป็นชาวไทยภูเขาเผ่าขมุ นับถือศาสนาพุทธ และนับถือผี  ส่วนใหญ่ประกอบอาชีพทำไร่และหาของป่า รายได้เฉลี่ยประมาณครัวเรือนละ 23,739 บาท/ปี ผู้นำหมู่บ้าน ชื่อ นายสรายุทธ  ปัญญาโพธิวะรี

ประวัติของโรงเรียน

เดิมเป็นหมู่บ้านชายแดนที่อยู่ในเขตแทรกซึมของผู้ก่อการร้ายคอมมิวนิสต์ เมื่อประมาณปี พ.ศ.2526 พลเรือนตำรวจทหารที่ 32 น่าน ได้สั่งการให้กองร้อย 4 ตำรวจตระเวนชายแดน (ขณะนั้น) จัดกำลังพลไปคุ้มครองหมู่บ้าน พร้อมทั้งปฏิบัติงานด้านปฏิบัติการจิตวิทยา และเสริมสร้างงานด้านมวลชนควบคู่กันไป โดยการเข้าไปปฏิบัติของ ตชด. เห็นว่าเด็กและเยาวชนในหมู่บ้านขาดความรู้ด้านการศึกษา ซึ่งอาจเป็นเครื่องมือของฝ่ายตรงข้ามได้    จึงหารือกับผู้นำหมู่บ้านและคณะกรรมการการศึกษาในหมู่บ้านจัดตั้งสถานศึกษา โดยได้ร่วมกันจัดสร้างอาคารเรียนชั่วคราวขึ้น 1 หลัง มุงด้วยหญ้าคา มี ตชด.เข้ามาทำหน้าที่ครู จำนวน 2 นาย

ต่อมาคณะกรรมการหมู่บ้านได้ทำหนังสือขออนุมัติจัดตั้งโรงเรียนอย่างเป็นทางการ  ซึ่งได้รับอนุมัติให้จัดตั้งเป็นโรงเรียนตำรวจตระเวนชายแดน  เมื่อวันที่ 23 ธันวาคม 2528     และกรมป่าไม้อนุมัติให้เข้าทำประโยชน์ในที่ดินเขตป่าสงวน จำนวน 6 ไร่ 1 งาน ได้ เมื่อวันที่ 24 กรกฎาคม 2528

วันที่ 3 พฤษภาคม 2529   ประธานชมรมลูกเสือรถไฟมักกะสัน กรุงเทพฯ พร้อมคณะ     ได้ประสานกับกองร้อย 4 ตำรวจตระเวนชายแดนเขต 5 (เดิม) เพื่อจัดสร้างโรงเรียนในถิ่นทุรกันดาร   ซึ่งได้ทำการสำรวจและเห็นชอบที่จะสร้างโรงเรียนตำรวจตระเวนชายแดนบ้านห้วยเลา จึงมอบเงิน จำนวน 10,000 บาท (หนึ่งหมื่นบาทถ้วน) เพื่อจัดซื้ออุปกรณ์เตรียมไว้สำหรับการก่อสร้าง ต่อมาในเดือนมิถุนายน 2529 ทางชมรมฯ ได้เข้ามาทำการก่อสร้างโรงเรียนร่วมกับหมวดตำรวจตระเวนชายแดน 522, 524  ครู ตชด.   และราษฎรในหมู่บ้านจนแล้วเสร็จ 85%      และมอบหมายให้ทางหมวดตำรวจตระเวนชายแดนดำเนินการต่อจนแล้วเสร็จเมื่อวันที่ 21 พฤศจิกายน 2529 โดยทางชมรมฯ เป็นผู้ออกค่าใช้จ่ายในการจัดสร้างทั้งหมด 70,000 บาท (เจ็ดหมื่นบาทถ้วน)

วันที่ 5 ธันวาคม 2529 ได้เปลี่ยนชื่อโรงเรียนเป็น “โรงเรียนตำรวจตระเวนชายแดนผู้บังคับบัญชาลูกเสือรถไฟมักกะสัน”

สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จฯ ทรงเยี่ยมโรงเรียน  และทรงติดตามการดำเนินงานโครงการตามพระราชดำริฯ ในโรงเรียน จำนวน 2 ครั้ง ดังนี้

ครั้งที่ 1 วันที่ 20 กุมภาพันธ์ 2537

ครั้งที่ 2 วันที่ 29 กรกฎาคม 2542

  ระบบการศึกษา

โรงเรียนตำรวจตระเวนชายแดนผู้บังคับบัญชาลูกเสือรถไฟมักกะสัน สังกัดกองบัญชาการตำรวจตระเวนชายแดน สำนักงานตำรวจแห่งชาติ  พื้นที่รับผิดชอบของกองกำกับการตำรวจตระเวนชายแดนที่ 32 จังหวัดพะเยา

โรงเรียนเปิดทำการสอนตั้งแต่ปี พ.ศ.2529  โดยเปิดสอนตั้งแต่ระดับก่อนประถมศึกษา ถึงระดับประถมศึกษาดำเนินการสอนเป็น  2  ภาคเรียน ดังนี้

ภาคเรียนที่ 1  เปิด  16 พฤษภาคม            ถึง       6 ตุลาคม

ภาคเรียนที่ 2  เปิด   1 พฤศจิกายน           ถึง      31 มีนาคม

จำนวนครูและนักเรียน

เมื่อเริ่มก่อตั้งมีนักเรียน 28 คน มีครูตำรวจตระเวนชายแดน 2 นาย

ปัจจุบันมีนักเรียน 51 คน เป็นชาย 27 คน หญิง 24 คน มีครูตำรวจตระเวนชายแดน 9 นาย

ตารางแสดงจำนวนครูและคุณวุฒิ ปีการศึกษา 2548

ตารางแสดงจำนวนนักเรียน  ปีการศึกษา 2548

การดำเนินงานโครงการตามพระราชดำริ

วัตถุประสงค์สำคัญเพื่อพัฒนาเด็กและเยาวชนในถิ่นทุรกันดารให้มีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ   ให้ดำเนินงานโครงการตามพระราชดำริขึ้นในโรงเรียนตำรวจตระเวนชายแดน ตามแผนพัฒนาเด็กและเยาวชนในถิ่นทุรกันดาร ระยะที่ 3 (ปี 2545 – 2549) ดังนี้

ผลการดำเนินงาน

1. ผลผลิตทางการเกษตร ตามแบบรายงาน กพด.101

ผลผลิตทางการเกษตร ปีการศึกษา 2548

 2. ปริมาณวัตถุดิบที่ใช้ในการประกอบอาหารกลางวัน ตามแบบรายงาน กพด.102

วัตถุดิบที่ใช้ในการประกอบอาหารกลางวัน ปีการศึกษา 2548

3. ภาวะโภชนาการของเด็กนักเรียน ตามแบบรายงาน กพด.103

น้ำหนักตามเกณฑ์อายุ ปีการศึกษา 2548 ภาคเรียนที่ 1

ส่วนสูงตามเกณฑ์อายุ ปีการศึกษา 2548 ภาคเรียนที่ 1

4. ภาวะคอพอกในเด็กนักเรียนระดับชั้นประถมศึกษา ตามแบบรายงาน กพด.104

ภาวะคอพอกในเด็กนักเรียนชั้นระดับประถมศึกษา ปีการศึกษา 2548 ภาคเรียนที่ 1