สถานการณ์ปัจจุบัน

เป้าหมายของแผนพัฒนาเด็กและเยาวชนในถิ่นทุรกันดาร ระยะที่๑ที่จะ พยายามลดอัตราคอพอกในเด็กนักเรียนให้เหลือต่ำกว่าร้อยละ๑๐โดยการ ส่งเสริมให้มีการใช้น้ำดื่มเสริมไอโอดีน และเกลือเสริมไอโอดีนในโรง เรียน พร้อมทั้งมีระบบเผ้าระวังอย่างต่อเนื่องนั้น ผลปรากฎว่าจากข้อมูล ล่าสุดเมื่อต้นปี ๒๕๓๙ พบอัตราคอพวกใน เด็กนักเรียนลดลงเหลือ ร้อยละ๑๕.๔ จากเดิมร้อยละ ๒๑.๑ ในปี ๒๕๓๖ เมื่อพิจารณาตามพื้นที่ พบว่าในปี ๒๕๓๙ มีพื้นที่ ที่สามารถควบคุมสถานการณ์การขาดสาร ไอโอดีนได้ร้อยละ ๒๖.๔ ของพื้นที่โครงการทั้งหมด พื้นที่ที่มีภาวะการ ขาดสารไอโอดีนอยู่ในระดับรุนแรงน้อยมีร้อยละ๔๓.๙ รุนแรงปานกลางร้อยละ ๑๒.๑ และรุนแรงมากร้อยละ ๑๗.๖ จะเห็นได้ว่าสถานการณ์การ ขาดสารไอโอดีนในภาพรวมดีขึ้นบ้างแต่ปัญหาการขาดสารไอโอดีนในพื้นที่ ทุรกันดารเหล่านี้ก็ยังคงมีอยู่จึงจำเป็นต้องแก้ไขต่อไป การดำเนินงานเท่าที่ ผ่านมาพบว่ายังขาดความต่อเนื่องอีกทั้งยังไม่มีการลงไปแก้ไขปัญหาใน ชุมชนอย่างจริงจัง

วัตถุประสงค์
เพื่อแก้ไขปัญหาควบคุมและป้องกันโรคขาดสารไอโอดีนในพื้นที่ทุรกันดาร

เป้าหมาย
ลดอัตราคอพอกของเด็กนักเรียนให้เหลือตำกว่าร้อยละ ๕

กิจกรรมในโรงเรียน
๑. การดื่มน้ำเสริมไอโอดีนเป็นประจำทุกวัน มีแนวทางในการดำเนินกิจกรรม
ดังนี้
  ๑.๑.สนับสนุน “ขวดเดี่ยว” คือสารละลายไอโอดีนเข้มข้น และ “ขวดคู่” คือชุดสำหรับตรวจหาสารไอโอดีนแบบรวดเร็วให้แก่โรงเรียนทุกโรง
  ๑.๒.สนับสนุนภาชนะใส่น้ำให้กับโรงเรียนที่ยังขาดแคลน
  ๑.๓.ควรให้เด็กนักเรียนรับผิดชอบในการเตรียมน้ำเสริมไอโอดีนเป็นประจำทุกวัน พร้อมทั้งกำกับดูแลให้เด็กนักเรียนทุกคนได้ดื่มน้ำเสริมไอโอดีนอย่างน้อยวันละ ๒ แก้ว โดยมีครูประจำชั้นเป็นผู้ควบคุมและกำกับดูแลอีกชั้นหนึ่ง
  ๑.๔.ควรกำหนดตารางการตรวจสอบสารไอโอดีนด้วยชุดขวดคู่โดยมีครูเป็นผู้ควบคุมและกำกับดูแล
๒. การใช้เกลือเสริมไอโอดีนปรุงอาหารกลางวันเป็นประจำทุกวันมีแนวทางในการดำเนินกิจกรรม ดังนี้
  ๒.๑.สนับสนุนเกลือไอโอดีนให้แก่โรงเรียนทุกโรง
  ๒.๒.ควรให้ผู้รับผิดชอบการประกอบอาหารกลางวันแต่ละวันใช้เกลือเสริมไอโอดีนปรุงอาหารในปริมาณ ๑/๓ ช้อนชา หรือ ๑.๖ กรัมต่อคนต่อมื้อทุกวัน
  ๒.๓.ควรกำหนดตารางการตรวจสอบสารไอโอดีนด้วยชุดขวดคู่โดยมีครูเป็นผู้ควบคุมและกำกับดูแล
๓. การให้ยาเม็ดไอโอดีนแก่เด็กนักเรียน มีแนวทางการดำเนินกิจกรรมดังนี้
  ๓.๑.สนับสนุนยาเม็ดไอโอดีนให้แก่โรงเรียนที่พบอัตราคอพอกตั้งแต่ร้อยละ ๒๐ ขึ้นไปทุก ๖ เดือน
  ๓.๒.ให้ยาเม็ดแก่เด็กนักเรียนทุกคน คนละ ๑ เม็ด ทุก ๖ เดือน
๔. การเฝ้าระวังโรคขาดสารไอโอดีน มีแนวทางการดำเนินกิจกรรมดังนี้
  ๔.๑.ดำเนินการตรวจคอพอกในเด็กนักเรียนระดับประถมศึกษาทุกคนปีละ ๒ ครั้งในเดือนพฤษภาคมและเดือนกุมภาพันธ์ของปีถัดไป
  ๔.๒.ควรมีการฝึกทบทวนวิธีการตรวจคอพอกแก่ครูพยาบาลเป็นประจำทุกปี
๕. การอบรมให้ความรู้แก่เด็กนักเรียน และบุคลากรโรงเรียนในเรื่องโรคขาดสารไอโอดีนมีแนวทางการดำเนินกิจกรรมดังนี้
  ๕.๑.ครูควรจัดการเรียนการสอนเรื่องโรคขาดสารไอโอดีนโดยกำหนดเนื้อหาไว้ในวิชาที่เกี่ยวข้อง
  ๕.๒.บุคลากรของโรงเรียนควรได้มีโอกาสเข้ารับการอบรมความรู้เรื่องโรคขาดสารไอโอดีนด้วย

กิจกรรมในหมู่บ้าน
๑. การอบรมให้ความรู้แก่ประชาชนเรื่องโรคขาดสารไอโอดีน มีแนวทางการดำเนินกิจกรรมดังนี้
  ๑.๑.ครูจัดประชุมชาวบ้านและให้ความรู้เกี่ยวกับโรคขาดสารไอโอดีนรวมทั้งวิธีการป้องกันและการรักษา
  ๑.๒.เจ้าหน้าที่สาธารณสุขเข้าไปเยี่ยมหมู่บ้านและให้ความรู้แก่ประชาชน
๒. การรณรงค์การดื่มน้ำเสริมไอโอดีนในครัวเรือนเป็นประจำทุกวัน
๓. การรณรงค์การใช้เกลือเสริมไอโอดีนและ/หรือน้ำหยดไอโอดีนในน้ำปลาสำหรับปรุงอาหารในครัวเรือนเป็นประจำทุกวัน

แหล่งอ้างอิง: สำนักงานโครงการส่วนพระองค์สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี .(๒)