รร.ตชด.บ้านหนองบอน จ.จันทบุรี

โครงการฝึกอาชีพ ระยะที่ ๑

โรงเรียนตำรวจตระเวนชายแดนบ้านหนองบอน จ.จันทบุรี

โครงการฝึกอาชีพ
ประมวลพระราชดำริ

(๑)” ……..เมื่อนักเรียนที่จบการศึกษาจากโรงเรียนที่ไม่มีโอกาสเรียนต่อ ก็อยากจะให้ อะไรกับเขาเป็นส่วนเพิ่มเติมขึ้นมา แม้อาจจะเล็กน้อยแต่ก็ดีที่สุดเท่าที่จะทำได้ คือเรื่องของการฝึกฝนอาชีพให้ทำอาชีพได้…..ให้นักเรียนหรือศิษย์เก่าของ โรงเรียน ตชด.เลือกทำอะไรที่มีตลาดจะขายได้ ทำได้หรือว่ามีคนจ้างให้ทำ เพื่อจะเอาวิชานั้นมาหาเลี้ยงชีพต่อไป….”
(๒)” ……..การฝึกอาชีพในโรงเรียน อาจจะมาฝึกอาชีพหรือสอนได้ตลอดไป ควรจะได้ฝึกหัดให้มีความรู้ความสามารถที่จะช่วยสอนผู้อื่นได้ จะเป็นอาสาสมัคร ในการช่วยสอนวิชาชีพนักเรียนในโรงเรียนต่อไป…..”
(๓)” ……..การฝึกอาชีพเมื่อปฏิบัติงานได้ควรจะรวมกลุ่มอาชีพในการผลิต และจำหน่ายโดยมีสหกรณ์ โรงเรียนเป็นศูนย์กลางการจำหน่ายผลิตผล เช่นการผลิตขนจากวัสดุที่หาได้ในหมู่บ้านการผลิตขนมจากวัสดุที่หาได้ในหมู่บ้าน การผลิตจำหน่ายให้เด็กหรือชาวบ้านในชุมชนและ สหกรณ์ โรงเรียนก็จัดหาวัสดุ บางอย่าง ผลประโยชน์ของสมาชิกจะได้รับและการเงินจะได้หมุนเวียนในหมู่บ้าน…”
(๔)” ……..ก่อนการจัดฝึกอาชีพให้ศึกษาความเป็นไปได้ ความต้องการของชุมชาวบ้าน เพื่อจะได้ตรงความต้องการและการใช้ประโยชน์จากทรัพยากรที่มีอยู่ในท้องถิ่นนำมาพัฒนาด้วย…”
(๕)” ……..มีข้อหนึ่งที่น่าจะติดตามคือนักเรียนที่จบไปจากเรานั้น น่าจะติดตามต่อไป ว่าเขาได้ไปทำอะไรบ้างในแง่นี้ว่าเป็นศิษย์เก่าของเรา ถ้ามีปัญหาอะไรเดือดร้อน ก็อาจจะช่วยเหลือได้บ้าง หรือเขาไปทำอะไร ส่วนใหญ่เรียนต่อแล้วไปปฏิบัติหน้าที่อะไร ปฏิบัติอาชีพอะไร กระทำตัวอย่างไรก็เป็นเรื่องน่ารู้ เพื่อเป็นแนวทางในการพัฒนา วิธีการทำงานของเราต่อไป…..”
(๖)” ……..การฝึกวิชาชีพนักเรียนเล็กคือการปลูกฝังในการสร้างสรรการใช้มือการสร้าง ความสำเร็จนักเรียนโตและศิษย์เก่า จะฝึกวิชาชีพที่มีประโยชน์ในการดำรงชีวิต และการสร้างงาน และอาชีพหรือการสร้างกลุ่มอาชีพที่ผสมผสานกัน ในลักษณะ การสืบทอดต่อเนื่อง เช่น การปลูกหม่อนเลี้ยงไหม ก็ควรจะได้ฝึกหัดทั้งนักเรียน ศิษย์เก่าและประชาชน ที่จะได้มีผู้ดำเนินการอย่างต่อเนื่อง ให้ศึกษาและการฝึกอาชีพ เกี่ยวกับการปลูกหม่อนเลี้ยงไหม ในชุมชนที่ตั้งโรงเรียนภาคตะวันออกเฉียงเหนือ..”

เป้าหมายการฝึกอาชีพ

นักเรียนเล็ก (ป๑ – ป๓) ควรจะได้ฝึกงานหัตถกรรม สิ่งประดิษฐ์อย่างง่ายที่จะเสริม สร้างปลูกฝังทัศนคติที่ดีต่องานอาชีพ
นักเรียน (ป๔ – ป๖) และลูกศิษย์เก่าผู้สนใจ อาจจะฝึกอาชีพที่เป็นประโยชน์ในการ ดำรงชีวิตหรือพื้นฐาน กลุ่มอาชีพหรือการบริการตามความถนัด
กลุ่มอาชีพที่ได้รับการฝึกฝนสามารถทำกิจกรรมผลงานเพื่อขายหรือสร้างรายได้ หรือการบริการชุมชนได้ ในการปฏิบัติงานสนับสนุนส่งเสริมความรู้ต้องทำอย่าง ต่อเนื่องเพื่อให้กลุ่มอาชีพสามารถดำเนินงานเองได้ และการส่งเสริมอาชีพกลุ่มอาชีพ จะต้องแสวงหาความร่วมมือ จัดระบบ สหกรณ์มาใช้ในการผลิตและจำหน่ายด้วย
ในการพัฒนาอาชีพตามโครงการฝึกอาชีพ ในระหว่างปี พ.ศ. ๒๕๓๕–๒๕๓๙ ในชุมชน ที่ตั้งโรงเรียนเป้าหมายสามารถฝึกอาชีพได้มีอาชีพในหมู่บ้าน จากผู้เข้าฝึกอบรมนำไปใช้ประโยชน์ประกอบอาชีพหรือสนับสนุนการอาชีพ ได้ไม่น้อยกว่า ๑ อย่างในชุมชน
ในการปฏิบัติงานฝึกอาชีพโดยสถานศึกษา/หรือผู้รับผิดชอบการปฏิบัติงาน ตามที่คณะกรรมการอชีวศึกษา ปฏิบัติงาน
การฝึกวิชาชีพนักเรียนตามวัตถุประสงค์ อย่างน้อย ๑ ครั้ง
การฝึกวิชาชีพศิษย์เก่า ผู้สนใจในชุมชนอย่างน้อยผู้เข้าฝึกวิชาชีพไม่น้อยกว่า ๑๕ คน
การจัดตั้งกลุ่มวิชาชีพ ๑-๓ ครั้งต่อปี

ประเภทของการฝึกวิชาชีพ

๑) งานศิลปประดิษฐ์และหัตถกรรมสำหรับเด็กเล็กที่จะช่วยเสริมสร้างทัศนคติผลงานอย่างง่าย ๆ
๒) งานฝึกอาชีพเพื่อดำรงชีวิตเป็นอาชีพหรือการฝึกวิชาชีพเบื้องต้น ที่มีความรู้ ความสามารถทักษะพื้นฐานที่จะไปฝึกอาชีพชั้นสูงหรือผู้ที่ได้ผ่านการฝึกอาชีพ แล้วสามารถไปใช้ประโยชน์ในการดำรงชีวิต เช่น
งานไฟฟ้าเบื้องต้น สอนหรือฝึกให้รู้จักวงจรไฟฟ้าอย่างง่าย อุปกรณ์พื้นฐาน การต่อวงจรและอุปกรณ์ การเดินสายไฟฟ้า ฯลฯ โดยผู้ฝึกสามารถนำไปใช้ปฏิบัติ งานอย่างง่ายในการดำรงชีวิตประจำวันได้
งานช่างไม้-ช่างปูน เพื่อให้มีความรู้พื้นฐานที่จะปฏิบัติงานในการทำงานเกี่ยวกับ การก่อสร้าง ซ่อมแซมบ้านที่อยู่อาศัย ตลอดการที่จะเป็นรายการวิชาชีพขั้นสูงต่อไป
งานฝึกวิชาชีพการบำรุงรักษาเครื่องยนต์ ผู้เข้าฝึกอบรมจะมีพื้นฐานเกี่ยวกับเครื่องยนต์ สามารถแก้ไขข้อขัดข้องเครื่องยนต์ได้และการดูแลรักษาเครื่องยนต์ที่ใช้ในงานประกอบอาชีพได้
งานซ่อมบำรุงจักรยาน-จักรยานยนต์ ที่ประชาชนได้ใช้เป็นยานพาหนะในหมู่บ้าน สามารถแก้ไขข้อบกพร่องหรือซ่อมแซมที่จำเป็น ในระหว่างการเดินทางและสามารถ ใช้จักรยานและจักรยานยนต์ได้ งานบำรุงรักษาให้ใช้งานได้ยาวนาน
งานที่ซ่อมแซมบำรุงรักษาเครื่องมืออุปกรณ์การเกษตรเช่น งานบัดกรี งานโลหะอย่างง่าย
งานตัดเย็บเสื้อผ้าอย่างง่ายคือ การสอนให้มีความรู้พื้นฐานการตัดเย็บ การเย็บด้วยมือ เย็บด้วยจักรเย็บผ้า การตัดเย็บผ้าชนิดง่าย ๆ สามารถนำไปใช้ประโยชน์ในการซ่อมแซมเสื้อผ้าฯ
งานศิลปประดิษฐ์ ในการฝึกหัดการสร้างสรรที่จะใช้ประโยชน์จากวัสดุท้องถิ่นในการสร้างสรรงานต่อไป
การแปรรูปผลิตผลทางการเกษตรและการประกอบอาหาร การถนอมอาหารเป็นการพัฒนา ทรัพยากรให้มีประโยชน์ ใช้ประโยชน์ในทางโภชนาการที่มีคุณค่าเพิ่มขึ้น
การฝึกทักษะวิชาชีพการเกษตรที่จะเป็นในการประกอบอาชีพ เช่น ทักษะเกี่ยวกับการขยายพันธุ์พืช การทำวัคซีนป้องกันโรคสัตว์ การอนุบาลและดูแลสัตว์ ฯ ฯลฯ
ในกรณีตัวอย่างที่กล่าวมาเป็นแนวทางการฝึกอาชีพการดำเนินฝึกอาชีพให้มีการสำรวจ ข้อมูลความต้องการผู้จะเข้าอบรมความจำเป็นกับชีวิตที่เป็นอยู่และประโยชน์ที่จะได้รับ เมื่อได้ข้อมูลแล้วนำมากำหนดหลักสูตร วัตถุประสงค์หรือสิ่งที่คาดว่าเมื่อผู้เข้าฝึกอบรม จะได้ประโยชน์ กำหนดขั้นตอนและวิธีการดำเนินงาน เวลาการฝึกอบรม การประเมินผล ภายหลังฝึกอบรมและนำไปใช้ประโยชน์
๓) งานฝึกอาชีพเพื่อการบริการโดยการฝึกวิชาชีพแบบต่อเนื่องให้มีความสามารถที่ จะบริการในชุมชนการฝึกอาชีพจะสร้างการบริการเป็นรายบุคคล หรือกลุ่มบริการอาชีพ โดยการพัฒนาจะต้องสร้างความสามารถให้มีทักษะฝีมือเป็นที่ยอมรับที่ให้บริการได้
ช่างตัดผมชาย
ช่างเสริมสวยสตรีและตัดผม
ช่างตัดเสื้อผ้า
ช่างติดตั้งอุปกรณ์ไฟฟ้า
ช่างบริการซ่อมเครื่องยนต์เล็ก
ช่างซ่อมจักรยานยนต์
ฯลฯ
การฝึกอาชีพบริการที่จะสร้างความมั่นใจในการประกอบอาชีพจะต้องใช้เวลาการฝึกวิชาชีพ การฝึกอบรมจะทำในสถานศึกษาบางกรณีตามหลักสูตรที่มีอยู่การจัดรูปแบบการบริการ เฉพาะแบบการพัฒนาต่อเนื่อง ตามแนวพระราชดำริ การบริการมีความประสงค์จะให้บริการ ผ่านร้าน สหกรณ์โรงเรียนที่จะสนับสนุนวัสดุอุปกรณ์ให้ตามความเป็นไปได้และการสนับสนุน เครื่องมืออุปกรณ์ให้ผู้ฝึกอาชีพสามารถให้บริการได้ (ตามความสามารถของสถานศึกษา และหาผู้ให้การสนับสนุน)
๔) การฝึกอาชีพสำหรับกลุ่มอาชีพ ในการพัฒนาการสร้างอาชีพเสริมให้กับประชาชน ให้มีรายได้เพิ่มจากการประกอบอาชีพหลักหรือการพัฒนาอาชีพหลักที่ได้ดำเนินการอยู่ แล้วให้มีการพัฒนางานอาชีพที่ดำเนินก้าวหน้าต่อไป ลักษณะกลุ่มอาชีพ เช่น
กลุ่มอาชีพการปลูกหม่อนเลี้ยงไหม ทอผ้าและผลิตภัณฑ์จากไหม
กลุ่มอาชีพงานซีรามิก
กลุ่มอาชีพการเลี้ยงโคนม
กลุ่มอาชีพสวนส้มโอ
กลุ่มอาชีพเลี้ยงปลา
กลุ่มอาชีพทำไม้หวาด
กลุ่มอาชีพทำกระเป๋าพื้นเมือง
กลุ่มอาชีพทำผลิตภัณฑ์ผ้าพื้นเมือง

แหล่งอ้างอิง : สำนักงานเกษตรจังหวัดจันทบุรี() ( จบ. ท๓ ส๖๕๒๕ ๒๕๓๘)
วิทยาลัยเทคนิคจันทบุรี และวิทยาลัยเกษตรกรรมชลบุรี. (๑๕) (จบ. ท๑ ว๕๘๖)

โรงเรียนภายในโครงการฝึกอาชีพ ระยะที่ ๑