ความเป็นมา
จากการที่ทรงประจักษ์ว่า เด็กนักเรียนในโรงเรียนตำรวจ ตระเวนชายแดน เมื่อสำเร็จการศึกษา ชั้นประถม ๖ส่วนใหญ่จะไม่มีโอกาส ศึกษาต่อในระดับ สูงได้เนื่องจาก ทางบ้านมีฐานะยากจนและ อาศัยอยู่ตามชายแดนมักจะ ไม่มี โรงเรียนเปิดสอนในระดับ สูง จึงมีพระราชประสงค์จะพระ ราชทาน พระราชานุเคราะห์ให้นัก เรียนเหล่านั้นได้มีโอกาสศึกษา ต่อตามระดับสติ ปัญญาและความเหมาะ สมและได้ทรงพระกรุณาโปรด เกล้าฯ ให้จัดตั้งโครงการนี้ขึ้น เมื่อปี พ.ศ. ๒๕๓๑
วัตถุประสงค์
เพื่อสนับสนุนให้นักเรียนที่มีฐานะยากจนในถิ่นทุรกันดารได้รับการศึกษาต่อตามความสามารถโดยกลับไปเป็นผู้ช่วยทำความเจริญให้กับชุมชนในถิ่นทุรกันดาร
สถานการณ์ปัจจุบัน
การดำเนินงานในแผนพัฒนาเด็กและเยาวชนในถิ่นทุรกันดาร ระยะที่ ๑ ได้พัฒนาระบบคัดเลือกนักเรียน ระเบียบวิธีการปฏิบัติสำหรับนักเรียน ในพระราชานุเคราะห์ ปรับปรุงค่าใช้จ่ายของนักเรียนตลอดจนการ นิเทศติดตามผลการเรียนของนักเรียน พร้อมทั้งจัดกวดวิชาเพื่อให้ นักเรียนมีความรู้พอที่จะสอบคัดเลือกเข้าศึกษาต่อในระดับอุดมศึกษาได้ ผลการดำเนินงานที่ผ่านมาพบว่านักเรียนศึกษาต่อโดยไม่มีการจัดหรือ คัดเลือกแผนการศึกษาที่แน่นอน และไม่มีการกำหนดแผนการศึกษาเพื่อ ให้นักเรียนกลับไปมีส่วนในการพัฒนาท้องถิ่นทุรกันดาร นอกจากนี้ยัง ขาดระบบที่ปรึกษาเพื่อทำหน้าที่ดูแลนักเรียน ติดตามผลการเรียนแก้ไข ปัญหาต่างๆ ให้กับนักเรียนอย่างใกล้ชิด
เป้าหมาย
๑. นักเรียนทุกคนสามารถศึกษาจนจบหลักสูตรในแต่ละระดับการศึกษา
๒. เมื่อจบการศึกษานักเรียนสามารถมีงานทำช่วยตนเองได้
๓. นักเรียนส่วนหนึ่งมีส่วนร่วมในการพัฒนาชุมชนในถิ่นทุรกันดาร
กิจกรรมสำคัญ
๑. การเพิ่มประสิทธิภาพในการบริหารจัดการโครงการ โดยมีแนวทางในการดำเนินงาน ดังนี้
๑.๑. ปรับโครงสร้างของหน่วยงานที่รับผิดชอบการดำเนินงานโครงการ ซึ่ง ควรประกอบไปด้วย
๑.๑.๑. ด้านการเงิน
๑.๑.๒. ด้านที่ปรึกษา (เช่น ติดตามผลการเรียน พิจารณาให้ทุนตรวจเยี่ยม พบผู้ปกครองเพื่อทำความเข้าใจ แก้ไขปัญหาพัฒนาคุณภาพนักเรียน เป็นต้น)
๑.๑.๓. ด้านธุรการ
๑.๑.๔. ด้านกิจกรรม (เช่น จัดปฐมนิเทศ จัดการอบรม เป็นต้น)
๑.๑.๕. ด้านข้อมูล
๒. การพัฒนาคุณภาพการศึกษาของนักเรียน มีแนวทางในการดำเนินงาน ดังนี้
๒.๑. จัดปฐมนิเทศนักเรียนใหม่
๒.๒. จัดสอนเสริมภายในโรงเรียนด้วยระบบการศึกษาทางไกล
๒.๓. จัดสอนเสริมภายในช่วงปิดเทอมในระดับมัธยมปลายสายสามัญ
๒.๔. จัดอบรมและแนะแนวการศึกษาต่อระดับมัธยมปลาย
๓. การกำหนดแผนการศึกษาเพื่อการพัฒนาชุมชนในถิ่นทุรกันดาร สำหรับเป็น แนวทางในการศึกษาของนักเรียนในพระราชานุเคราะห์ต่อไป
๔. การส่งเสริมให้นักเรียนมีงานทำตามคุณวุฒิของนักเรียน
แหล่งอ้างอิง: สำนักงานโครงการส่วนพระองค์สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี .(๒)
โครงการนักเรียนในพระราชานุเคราะห์ ระยะที่ ๓
โรงเรียนในโครงการตามพระราชดำริ
ภาคเหนือ
- โรงเรียนตำรวจตระเวนชายแดนเจ้าพ่อหลวงอุปถัมภ์ ๓
- โรงเรียนตำรวจตระเวนชายแดนเจ้าพ่อหลวงอุปถัมภ์ ๔
- โรงเรียนตำรวจตระเวนชายแดนชนัตถ์ปิยะอุย
- โรงเรียนตำรวจตระเวนชายแดนศรีสมวงค์
- โรงเรียนตำรวจตระเวนชายแดนสมถวิลจินตมัย
- โรงเรียนตำรวจตระเวนชายแดนบ้านนาโต่
- โรงเรียนตำรวจตระเวนชายแดนบำรุงที่ ๘๗
- โรงเรียนบ้านดอนแสนใจ
- โรงเรียนบ้านป่าไร่หลวงวิทยา
ภาคกลาง
ภาคตะวันตก
- โรงเรียนตำรวจตระเวนชายแดนบ้านถ้ำเสือ
- โรงเรียนตำรวจตระเวนชายแดนบ้านมอเกอร์
- โรงเรียนตำรวจตระเวนชายแดนบ้านแม่กลองใหญ่
- โรงเรียนตำรวจตระเวนชายแดนบ้านแพะ
- โรงเรียนตำรวจตระเวนชายแดนบ้านกามาผาโด้
- โรงเรียนตำรวจตระเวนชายแดนบ้านห้วยน้ำขุ่น
- โรงเรียนตำรวจตระเวนชายแดนศึกษาสงเคราะห์ ๒
- โรงเรียนตำรวจตระเวนชายแดนท่านผุ้หญิงทวี มณีนุตร
- โรงเรียนตำรวจตระเวนชายแดนจาตุรจินดา
- โรงเรียนตำรวจตระเวนชายแดนเทคนิคอาสา ๑
- โรงเรียนตำรวจตระเวนชายแดนจุฬา – ธรรมศาสตร์
- โรงเรียนตำรวจตระเวนชายแดนบ้านแพรกตะคร้อ
- โรงเรียนตำรวจตระเวนชายแดนนเรศวรป่าละอู
- โรงเรียนตำรวจตระเวนชายแดนนเรศวรห้วยผึ้ง
- โรงเรียนตำรวจตระเวนชายแดนบ้านคลองน้อย
- โรงเรียนตำรวจตระเวนชายแดนบ้านเขาจ้าว
- โรงเรียนตำรวจตระเวนชายแดนบ้านท่าวังหิน
- โรงเรียนตำรวจตระเวนชายแดนบ้านย่านซื่อ
- โรงเรียนตำรวจตระเวนชายแดนบ้านป่าหมาก
